Astronomska slika dana

Otkrij kosmos! Svakodnevna slika o astronomiji i astronautici sa kratkim objasnjenjem astronoma.

26. juli 2026.

Simulacija TNG50: Nastanak jata galaksija

Kredit za sliku & autorska prava: IllustrisTNG Project; Visualization: Dylan Nelson (Max Planck Institute for Astrophysics) et al.
Music: Symphony No. 5 (Ludwig van Beethoven), via YouTube Audio Library

Objašnjenje: Kako nastaju jata galaksija? Pošto se naš svemir menja isuviše sporo da bismo taj proces mogli neposredno da posmatramo, naučnici koriste kompjuterske simulacije u kojima se razvoj odvija mnogo brže. Jedna od najpoznatijih među njima je TNG50 iz projekta IllustrisTNG, unapređena verzija čuvene simulacije Illustris. Prvi deo prikazanog videa prati kosmički gas, koji se uglavnom sastoji od vodonika, dok se od ranog svemira postepeno razvija u galaksije i jata galaksija. Svetlije boje označavaju gas koji se kreće većim brzinama. Kako svemir sazreva, gas se sliva u gravitacione potencijalne jame, galaksije nastaju i okreću se, sudaraju se i spajaju, dok se u njihovim središtima formiraju crne rupe koje velikim brzinama izbacuju okolni gas. U drugom delu videa pažnja je usmjerena na zveeijezde. Prikazano je kako se jedno jato galaksija postepeno oblikuje, uz jasno vidljive zvezdane tokove koji povezuju njegove članice. Isticanje materije izazvano delovanjem crnih rupa u simulaciji TNG50 se pokazalo iznenađujuće složenim, pa se njeni detalji pažljivo upoređuju sa posmatranjima stvarnog svemira. Proučavanje načina na koji se gas okupljao u ranom svemiru pomaže nam da bolje razumemo kako su nekada nastali Zemlja, Sunce i ceo Sunčev sistem.

Sutrašnja slika: Zastrašujući svemirski mehur

Originalna strana: Astronomy Picture of the Day

Autori & Urednici: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonell (UMCP)
NASA oficijelno: Amber Straughn Primenjuju se posebna prava.
NASA web privatnost, Pristupačnost, Obaveštenja;
Usluga od: ASD код NASA / GFSC,
NASA naučna aktivacija
& Michigan Tech. U.

Dnevni prevod APOD-a na srpski jezik, povezuje savremenu nauku sa srpskom jezičkom tradicijom.
Za NASA APOD na srpski jezik prevodi: Dipl.Ing.Dr. Ljiljana Gračanin
-- SVI APOD PREVODI LILIANE GRACANIN --
Zahvaljujem se na tehničkoj pomoći:
APOD Crew & Saša Gračanin